column 28 november 2007

Niet de Islam, niet het terrorisme, maar de bureaucratie binnen de overheid is het echte gevaar voor de Nederlandse samenleving. De bureaucratie is inmiddels in alle geledingen van onze maatschappij verankerd en houdt onze maatschappij in een verstikkende houdgreep. Als gevolg van die bureaucratie faalt de overheid voortdurend, elke dag weer opnieuw en op vrijwel elk terrein binnen onze samenleving.

Het gaat dus al lang niet meer om de veiligheid binnen onze samenleving, de thuiszorg voor ouderen, een goede mobiliteit voor de burgers, de ruimtelijke ordening, maar om de aanpak ervan. Het probleem is niet de criminaliteit,maar de bestrijding ervan. Het probleem is niet de thuiszorg, maar de aanpak ervan.

Het terrein waarop dit het meest pregnant tot uitdrukking komt is de dagelijkse fileproblematiek. Een probleem dat al decennia bestaat, maar door het ontbreken van een coherente aanpak steeds nijpender wordt. Er wordt nog steeds op dezelfde traditionele manier gedacht in oplossingen en oplossingsrichtingen: een spitsstrookje hier, een extra afslagje daar. Een samenhangende visie op mobiliteit ontbreekt. Men spreekt over een jaarlijkse groei van vijf procent van de spoorcapaciteit, terwijl een vervijfvoudiging nodig is om automobilisten een echt alternatief te bieden. Als we het vrachtverkeer overdag zouden weren, dan zouden we niet alleen de capaciteit van onze wegen echt vergroten, maar tevens het aantal ongelukken fors terug kunnen dringen. We moeten dan wel het lef hebben om het vrachtverkeer vrij te stellen van wegenbelasting, waarmee men de organisatorische problemen die met deze operatie gepaard gaan op een adequate manier kan aanpakken. Lef is daarvoor nodig en ambitie. Maar van wie eigenlijk? Van 150 Tweede-Kamerleden. Alleen zij, en alleen gezamenlijk zijn zij in staat om de maatschappij die noodzakelijke wending te geven.

Hoewel een dergelijke wending ook vanuit de maatschappij zou kunnen ontstaan, is de kans van slagen gering, omdat ook in de maatschappij de bestaande machthebbers gericht zijn op een ‘status quo’: zij die kunnen willen niet en zij die willen kunnen niet.
Er zijn in onze maatschappij talloze mensen individueel en samen op een fantastische manier bezig om onze maatschappij leefbaarder te maken, maar zolang de 150 Tweede-Kamerleden zich bezighouden met fietsverlichting zijn al deze goedbedoelde activiteiten gedoemd te mislukken. Zolang de ‘sense of urgency’ bij die 150 Tweede-Kamerleden ontbreekt, zal de maatschappij niet veranderen.

Ja, ik ben heel trots op Nederland en op heel veel Nederlanders, maar nog niet trots op onze 150 Tweede-Kamerleden. Als Rita Verdonk dat voor elkaar krijgt, dan zal ik ook trots op haar zijn.

John Boersma