column 7 mei 2008

Na een aantal jaren van ogenschijnlijke lastenverlichting zijn we weer terug op de verkeerde weg. Wie dacht dat het wegsnijden van een paar regeltjes tot lastenverlichting leidt is naïef.
Of het nu gaat om fouten die bij de Belastingdienst worden gemaakt, of bij de aanleg van de A73, of bij de bouw van een nieuw provinciehuis, het zijn allemaal symptomen van dezelfde ziekte: bureaucrazy.
Bureaucratie betekent letterlijk ‘ambtenarenheerschappij’. Onze Nederlandse samenleving wordt gekenmerkt door een grote mate van bureaucratie. De fouten bij de Belastingdienst hebben niets te maken met de organisatiestructuur, plat of hiërarchisch, maar met de vrijblijvendheid in de organisatie van onze overheid. De ongeschreven regel ‘ik laat jou met rust, zolang jij mij met rust laat’ voorkomt dat mensen worden afgerekend op hun fouten en maakt het onnodig om mensen te stimuleren tot goede prestaties. Goed presteren wordt gedefinieerd als het voorkomen van conflicten met collega’s en superieuren. Als ambtenaren elkaar niet stimuleren tot prestaties dan zouden politici hen daartoe moeten aanzetten. Het probleem is echter dat politici veelal uit de vijver worden gerekruteerd die zij zouden moeten aansturen.
Zolang politici niet het primaat nemen, de richting bepalen en keuzes maken, zullen ambtenaren vrijblijvend opereren en steeds weer dezelfde fouten maken. Politici en ambtenaren hebben beiden boter op het hoofd.

John Boersma